Mijn blog

Gender

Gender verwijst naar de sociale en psychologische aspecten van mannelijkheid en vrouwelijkheid. Het gaat om hoe iemand zichzelf ervaart (genderidentiteit) en hoe dit in de samenleving tot uiting komt.

Genderdysforie

Genderdysforie is het ongemak of lijden dat iemand ervaart wanneer de genderidentiteit niet overeenkomt met het bij de geboorte toegewezen geslacht. Dit kan leiden tot stress, angst of depressieve gevoelens en kan invloed hebben op iemands dagelijks leven.

Volgens het DSM5 is hier sprake van als er een duidelijke incongruentie is tussen genderidentiteit en het toegewezen geboortegeslacht die minstens zes maanden aanhoudt, en die zich uit in minstens twee of meer van de volgende kenmerken:

• Een sterke wens om het andere gender te zijn (of zich als een ander gender te gedragen).
• Een sterke wens om de geslachtskenmerken die bij het geboortegeslacht horen niet te hebben.
• Een sterke wens om geslachtskenmerken van het ervaren gender te hebben.
• Een sterke wens om als het ervaren gender behandeld te worden.
• Een sterke overtuiging dat men zich op alle vlakken beter zou voelen als het ervaren gender.

Bovendien moet er een klinisch significante lijdensdruk zijn of moeten er beperkingen zijn in sociale, werkgerelateerde of andere belangrijke levensdomeinen als gevolg van deze gevoelens.

Genderincongruentie

De WHO spreekt in het ICD-11 over genderincongruentie. Bij adolescenten en volwassenen wordt dit gekenmerkt door een duidelijke en aanhoudende incongruentie tussen iemands ervaren gender en het bij de geboorte toegewezen geslacht. Dit leidt vaak tot een verlangen om te ‘transitioneren’ en te leven als, en geaccepteerd te worden als, een persoon van het ervaren gender. Dit kan gebeuren via hormonale behandeling, chirurgie of andere medische zorg om het lichaam, zoveel als gewenst en mogelijk, in overeenstemming te brengen met het ervaren gender.

Het verschil

In tegenstelling tot genderdysforie, dat verwijst naar de lijdensdruk die iemand hierbij kan ervaren, is genderincongruentie op zichzelf geen medische of psychische aandoening. Sommige mensen met genderincongruentie voelen zich prima zonder medische of sociale aanpassingen, terwijl anderen wél behoefte hebben aan bijvoorbeeld een transitie.

De WHO ziet transgenders dus niet als personen met een psychische aandoening. De reden om toch een diagnoseterm te behouden is om de terugbetaling van zorg te waarborgen. Bron